Peer Review Required

This document requires peer review in order to ensure it's accuracy. If you can read Classical Tibetan and would like to help improve this text, please send any suggestions for edits to contact@khentrulrinpoche.com.

དཔལ་ལྡན་བླ་མ་དམ་པ་དང༌། དཔལ་ཡོངས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཞིང་སྐྱབས་སུ་སོང་ནས། ངེས་དོན་མཐར་ཐུག་གི་གནད་ཟབ་མོ་བསྟན་པར་བྱའོ།།

Having prostrated and gone for refuge to all of the glorious and sacred lamas, as well as the magnificent thoroughly established nature, I will now teach the profound pith instructions of the ultimate definitive meaning.

དེ་ཡང་ཤེར་ཕྱིན་ལྔ་བརྒྱ་པར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རབ་འབྱོར་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་གཟུགས་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ། དངོས་པོ་ངན་པ། དངོས་པོ་ཡོད་པའོ། །

To this end, as it perfectly explains in the Perfection of Wisdom of 500 Lines:

The Bhagavan bestowed the teachings to Subhuti saying, “Subhuti, form is not a thing.
It is an unwholesome thing. It is a real thing.

རབ་འབྱོར། ཚོར་བ་དང༌། འདུ་ཤེས་དང༌། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང༌། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་དང༌། དངོས་པོ་ངན་པ་དང༌། དངོས་པོ་ཡོད་པ་དང༌།

“Subhuti, feelings, perceptions, compositional factors and consciousness are not things, they are unwholesome and they are real.

རབ་འབྱོར་མིག་དང༌། གཟུགས་རྣམས་དང༌། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང༌། རྣ་བ་དང༌། སྒྲ་རྣམས་དང༌། རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང༌། སྣ་དང༌། དྲི་རྣམས་དང༌། སྣའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང༌། ལྕེ་དང༌། རོ་རྣམས་དང༌། ལྕེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང༌། ལུས་དང༌། རེག་བྱ་རྣམས་དང༌། ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང༌། ཡིད་དང༌། ཆོས་རྣམས་དང༌། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ། དངོས་པོ་ངན་པ། དངོས་པོ་ཡོད་པའོ། །

“Subhuti, the eye, forms and visual consciousness; the ear, sounds and auditory consciousness; the nose, smells and olfactory consciousness; the tongue, tastes and gustatory consciousness; the body, sensations and tactile consciousness; and the mind, mental phenomena and mental consciousness are not things. They are unwholesome. They are real.

དེ་ལྟར་གཟུགས་ཏེ་ལེའུ་གསུམ་དུ་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མི་ཤེས་པས། གཟུགས་དེ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ཏོ། །མངོན་པར་བསྒྲུབ་བོ། །སྒྲིབ་པར་བྱེད་དོ། །

“Concerning form, childish ordinary beings see the authentic mode of existence in three ways: (1) as the complete ignorance that manifestly grasps onto that form [as real], (2) [as the complete ignorance that] fully establishes [that form], and (3) [as the complete ignorance that] obscures [the reality of that form].

དེ་དག་རྣམས་གཟུགས་དེ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ཅིང་མངོན་པར་བསྒྲུབ་སྟེ། སྒྲིབ་པར་བྱེད་པས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པའམ། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་པས་ཀྱང་ངེས་པར་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ན། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས།

“[Regarding] those who manifestly grasp, fully establish and obscure that form; if even the shravaka or pratyekabuddha vehicles have unchanging renunciation [of this ignorance], then what need is there to even consider [the followers of] the Mahayana.

དེ་ལྟར་མངོན་པར་ཞེན་ཅིང་མངོན་པར་བསྒྲུབ་སྟེ། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་རྣམས་དང༌། དུད་འགྲོ་རྣམས་དང༌། ཡི་དྭགས་རྣམས་དང༌། ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་ཡུན་རིང་པོར་རྒ་ཤི་མྱོང༌།

“Just so, [because of the ignorance that] manifestly grasps, fully establishes and obscures in this way, hell-beings, animals, hungry-ghosts, gods and humans personally experience ageing and death for a [very] long time.

རབ་འབྱོར། དེ་བཞིན་དུ། ཚོར་བ་དང༌། འདུ་ཤེས་དང༌། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང༌། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དངོས་པོ་མེད་པ་དང༌། དངོས་པོ་ངན་པ་དང༌། དངོས་པོ་ཡོད་པ་དང༌།

“Subhuti, likewise, feelings, perceptions, compositional factors and consciousness are not things, are unwholesome and are real.

རབ་འབྱོར། མིག་དང༌། གཟུགས་རྣམས་དང༌། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང༌། རྣ་བ་དང༌། སྒྲ་རྣམས་དང༌། རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང༌། སྣ་དང༌། དྲི་རྣམས་དང༌། སྣའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང༌། ལྕེ་དང༌། རོ་རྣམས་དང༌། ལྕེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང༌། ལུས་དང༌། རེག་བྱ་རྣམས་དང༌། ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང༌། ཡིད་དང༌། ཆོས་རྣམས་དང༌། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དངོས་པོ་མེད་པ། དངོས་པོ་ངན་པ། དངོས་པོ་ཡོད་པ།

“Subhuti, the eye, forms and visual consciousness; the ear, sounds and auditory consciousness; the nose, smells and olfactory consciousness; the tongue, tastes and gustatory consciousness; the body, sensations and tactile consciousness; and the mind, mental phenomena and mental consciousness are not things, are unwholesome and are real.

དེ་ལྟར་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ལེའུ་གསུམ་དུ་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མི་ཤེས་པས། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ཏོ། །མངོན་པར་བསྒྲུབ་བོ། །སྒྲིབ་པར་བྱེད་དོ། །

“Concerning mental consciousness, childish ordinary beings see the authentic mode of existence in three ways: (1) as the complete ignorance that manifestly grasps onto that consciousness [as real], (2) [as the complete ignorance that] fully establishes [that consciousness], and (3) [as the complete ignorance that] obscures [the reality of that consciousness].

དེ་དག་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ཅིང༌། མངོན་པར་བསྒྲུབ་སྟེ། སྒྲིབ་པར་བྱེད་པས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པའམ། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་པས་ཀྱང་ངེས་པར་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ན། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས།

“[Regarding] those who manifestly grasp, fully establish and obscure that consciousness; if even the shravaka or pratyekabuddha vehicles have unchanging renunciation [of this ignorance], then what need is there to even consider [the followers of] the Mahayana.

དེ་ལྟར་མངོན་པར་ཞེན་ཅིང་མངོན་པར་བསྒྲུབ་སྟེ། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་རྣམས་དང༌། དུད་འགྲོ་རྣམས་དང༌། ཡི་དྭགས་རྣམས་དང༌། ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་ཡུན་རིང་པོར་རྒ་ཤི་མྱོང་ངོ༌། །

“Just so, [because of the ignorance that] manifestly grasps, fully establishes and obscures in this way, hell-beings, animals, hungry-ghosts, gods and humans personally experience ageing and death for a long time.

མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་གཟུགས་ཏེ་དེ་ལྟར་ལེའུ་གསུམ་དུ་ཡང་དག་པར་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པས་མངོན་པར་ཞེན་པར་མི་བྱེད་ཅིང༌། མངོན་པར་བསྒྲུབ་པར་མི་བྱེད་ཅིང་གསལ་བར་བྱེད་དོ། །

“For the wise, the authentic mode of existence [appears] in three ways: (1) as the awareness that does not cling [to the appearance of that form], (2) [as the awareness that] does not fully establish [that form], and (3) [as the awareness that] makes [the reality of that form] clear.

མངོན་པར་ཞེན་པ་མི་བྱེད་ཅིང༌། མངོན་པར་བསྒྲུབ་པར་མི་བྱེད་ཀྱི། གསལ་བར་བྱེད་པས་ཐེག་པ་ཆེན་པོས་ཀྱང་ངེས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་ན། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པའམ། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས།

“[Regarding the awareness that] does not manifestly grasp, does not fully establish and makes clear, if the certainty of release changes for even [the followers of] the Mahayana, what need is there to even consider [those of] the shravaka and pratyekabuddha vehicles.

དེ་ལྟར་མངོན་པར་ཞེན་པར་མི་བྱེད་ཅིང༌། མངོན་པར་བསྒྲུབ་པར་མི་བྱེད་ཀྱི། གསལ་བར་མི་བྱེད་པས། འདི་ལྟ་སྟེ། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་རྣམས་དང༌། དུད་འགྲོ་དང༌། ཡི་དྭགས་རྣམས་དང༌། ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་རྒ་ཤི་མྱོང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །

“Just so, [because of the awareness that] does not manifestly grasp, does not fully establish and makes clear in this way, hell-beings, animals, hungry-ghosts, gods and humans do not personally experience ageing and death.

རབ་འབྱོར། དེ་བཞིན་དུ། ཚོར་བ་དང༌། འདུ་ཤེས་དང༌། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང༌། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང༌། མིག་དང༌། གཟུགས་རྣམས་དང༌། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང༌། རྣ་བ་དང༌། སྒྲ་རྣམས་དང༌། རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང༌། སྣ་དང༌། དྲི་རྣམས་དང༌། སྣའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང༌། ལྕེ་དང༌། རོ་རྣམས་དང༌། ལྕེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང༌། ལུས་དང༌། རེག་བྱ་རྣམས་དང༌། ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང༌། ཡིད་དང་ཆོས་རྣམས་དང༌། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་དེ་ལེའུ་གསུམ་དུ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་པས་མངོན་པར་ཞེན་པར་མི་བྱེད་ཅིང༌། མངོན་པར་བསྒྲུབ་པར་མི་བྱེད་ཀྱི་གསལ་བར་བྱེད་དོ།

“Subhuti, likewise for feelings, perceptions, compositional factors, consciousness, the eye, forms and visual consciousness; the ear, sounds and auditory consciousness; the nose, smells and olfactory consciousness; the tongue, tastes and gustatory consciousness; the body, sensations and tactile consciousness; and the mind, mental phenomena and mental consciousness—the authentic mode of existence of the wise [is seen] in three ways: (1) as the thorough knowledge of not manifestly grasping, (2) as [the thorough knowledge of] not fully establishing and (3) as [the thorough knowledge that] makes [reality] clear.

མངོན་པར་ཞེན་པར་མི་བྱེད་ཅིང༌། མངོན་པར་བསྒྲུབ་པར་མི་བྱེད་ཀྱི་གསལ་བར་བྱེད་པས་ཐེག་པ་ཆེན་པོས་ཀྱང་མངོན་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་ན། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པའམ། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པས་ཀྱང་ལྟ་མོས་ཀྱང་ཅི་དགོས།

“[Regarding the thorough knowledge that] does not manifestly grasp, does not fully establish and makes clear, if the certainty of release changes for even [the followers of] the Mahayana, what need is there to even consider [those of] the shravaka and pratyekabuddha vehicles.

དེ་ལྟར་མངོན་པར་ཞེན་པར་མི་བྱེད་ཅིང༌། མངོན་པར་བསྒྲུབ་པར་མི་བྱེད་ཀྱི་གསལ་བར་བྱེད་པས་འདི་ལྟ་སྟེ། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་རྣམས་དང༌། དུད་འགྲོ་རྣམས་དང༌། ཡི་དྭགས་རྣམས་དང༌། ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་རྒ་ཤི་མྱོང་བར་མ་ཡིན་ནོ། །

“Just so, [because of the thorough knowledge that] does not manifestly grasp, does not fully establish and makes clear in this way, hell-beings, animals, hungry-ghosts, gods and humans do not personally experience ageing and death.”

ཞེས་ལེགས་པར་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །དེ་ལ་དངོས་པོ་མེད་པའི་གཟུགས་དང༌། ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ནི། ཀུན་བཏགས་ཀྱི་གཟུགས་དང༌། ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ཤེས་པར་བྱའོ། །

With regards to form, feeling and so forth not being things, you should know the imputed [nature] of form, feeling and so forth.

དངོས་པོ་ངན་པའི་གཟུགས་དང་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ནི། གཞན་དབང་གི་གཟུགས་དང་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྤང་བར་བྱའོ། །

[With regards to] form, feeling and so forth being unwholesome things, you should abandon the dependent [nature] of form, feeling and so forth.

དངོས་པོ་ཡོད་པའི་གཟུགས་དང་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ནི། ཆོས་ཉིད་ཡོངས་གྲུབ་ཀྱི་གཟུགས་དང་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དྲི་མ་བསལ་ནས་ཐོབ་པར་བྱའོ། །

[With regards to] form, feeling and so forth being real, you should attain the fully established [nature] of form, feeling and so forth.

འདི་ནི་གཤིས་ལུགས་ལ་ཡོད་པར་ཆོས་ཉིད་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་དངོས་པོ་སྟེ། ཀུན་རྫོབ་འདུས་བྱས་ཀྱི་དངོས་པོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །

As for the entity of unconditioned reality having an intrinsic nature and the entity of conditioned conventional reality, they are not [the same].

དེ་བཞིན་དུ། སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱིས་གསུངས་པའི་རང་འགྲེལ་གཞན་དུ་ཡང༌། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་དང་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་དང༌། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བར་རྒྱ་ཆེར་བཀའ་བསྩལ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང༌། ཆོས་ཉིད་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་དངོས་པོ་རིག་པ་སྟེ།

Likewise, [according to] the auto-commentaries of the Buddha’s own statements elsewhere [regarding topics] from ultimate form, feeling and so forth, up to ultimate enlightenment and the ultimate teachings of the Buddha, as well as all of the extensive oral instructions, the entity of unconditioned reality is awareness.

སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱོན་ཡང་རུང་མ་བྱོན་ཀྱང་རུང༌། གང་ཟག་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་ཀྱང་རུང་མ་རྟོགས་ཀྱང་རུང༌། མཐོང་ཡང་རུང་མ་མཐོང་ཡང་རུང༌། ཐོབ་ཀྱང་རུང་མ་ཐོབ་ཀྱང་རུང༌། རྟག་ཏུ་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པར་བཞུགས་པའི་ཆོས་དབྱིངས་ཀུན་འགྲོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང༌།

It makes no difference whether a Buddha appears or does not appear in this world. It makes no difference whether people realise [it] or not. It makes no difference, whether [they] see [it] or not, or whether [they] attain [it] or not, because of being the all-pervasive sphere of reality that abides in the thoroughly established, permanently unchanging self.

དེ་ཡང་སོ་སོའི་རང་གི་རིག་པ་གཉིས་མེད་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང༌། སྟོང་པ་ཆེན་པོ་འགྱུར་མེད་ལྔ་དང༌། ཐིག་ལེ་སྟོང་པ་འགྱུར་མེད་དྲུག་དབྱེར་མེད་པ།

Furthermore, [it makes no difference] because of being the primordial wisdom of the non-dual self-awareness of the individual—the five immutable supreme emptinesses and the inseparability of the six immutable empty drops.

ཨེ་ཝཾ་རོ་མཉམ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་མ་ནིང་གི་གོ་འཕང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང༌།

[It makes no difference] because of being the equal taste of E and VAM—the androgynous state of Vajrasattva.

དེ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོང་པའི་གཞི། ཆོས་ཉིད་དོན་དམ་པ་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་པྲ་ཕབ་བརྒྱད་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང༌།

Furthermore, all conventional phenomena are the basis of emptiness, because of being the ultimate nature of reality, the unconditioned primordial wisdom that resembles the eight prognostic images.

དེ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཟླ་ཉི་དང༌། ཁུ་རྡུལ་གྱི་སྟོང་པའི་གཞི། རྡོ་རྗེ་ཟླ་བ་དྲི་མེད་འོད་དང༌། རྡོ་རྗེ་ཉི་མ་སྣང་བ་ཆེ། བདེན་དོན་རྣམ་པར་བཅུ་གཉིས་ལྡན་དང༌། དེ་ཉིད་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་གི་རིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང༌།

Furthermore, [it is] the basis for the emptiness of the conventional masculine and feminine [aspects]—the stainless luminosity of the varja-moon and the great appearances of the vajra-sun—because of being the awareness of the sixteen aspects of suchness endowed with the twelve in the aspect of truth

དེ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་གཟའ་བཅུ་དང༌། རླུང་བཅུ་དང༌། ཆར་དང༌། གློག་དང༌། ཆུ་དང༌། མེ་དང༌། སྐར་མ་ཕྲ་སྦོམ་དང༌། འཇའ་ཚོན་ཕྲ་རགས་དང་ས་རྡོ་སྟེ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྲིད་པ་རྣམ་པ་བཅུས་གདོད་ནས་སྟོང་པའི་གཞི་དོན་དམ། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སྲིད་པ་རྣམ་པ་བཅུས་པྲ་ཕབ་པ་ལྟ་བུ་ཆ་མེད་ཀུན་འགྲོ་ཁྱབ་པ་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང༌།

Furthermore, the conventional ten planets, ten winds, rain, lightning, water, fire, subtle and gross particles, weak and strong colours, earth and stones, are the ten aspects of relative existence which have from the very start been the ultimate basis of emptiness, because of being the ten aspects of innate existence that resemble the [images in a] prognostic mirror, a partless, omnipresent pervasion.

དེ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རླུང་མེ་ཆུ་དང་སའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་སོགས་འདུས་བྱས་ཀྱི་རྣམ་པ་བཅུས་གདོད་ནས་རང་བཞིན་གྱིས་འགག་པའི་གཞི་ཆོས་ཉིད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པའི་རྣམ་བཅུ་དབང་ལྡན་ཆེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང༌།

Furthermore, the primordially inherent natures with the ten aspects of conditioned [phenomena] such as the conventional mandalas of wind, fire, water and earth, are the basis of cessation because of being the great and powerful ten attributes that are endowed with all aspects of the final nature of reality.

དེ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང༌། ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་གདོད་ནས་རང་བཞིན་གྱིས་འགོག་པའི་གཞི་དོན་དམ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཐམས་ཅད་གདོད་ནས་རང་བཞིན་གྱིས་འདྲེས་པ་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་མཁའ་ལྟར་ཡངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང༌།

Furthermore, primordially inherent natures such as the conventional aggregates, constituents and sense-bases, are the ultimate basis of cessation because the primordially inherent nature mixed with the ultimate aggregates, constituents and sense bases is the expansive, space-like, great mandala of Vajradhatu.

དེ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རྒྱུ་སྐར་ཉེར་བདུན་གྱི་ཆུ་ཚོད་སྟོང་དྲུག་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་གདོད་ནས་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པའི་གཞི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ལྷ་སྟོང་དྲུག་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་དབྱེར་མེད་དུ་འདྲེས་པ་དཔལ་ལྡན་རྒྱུ་སྐར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་པྲ་ཕབ་པ་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང༌།

Furthermore, the primordially inherent nature of the conventional one thousand six hundred and twenty periods of the twenty-seven constellations are the basis of emptiness, because of being the glorious mandala of lunar mansions that is mixed inseparably with the one thousand six hundred and twenty ultimate deities which resemble [the images of] a prognostic mirror.

དེ་ཡང་ཆོས་ཅན་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཕུང་པོ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་དང༌། རོ་དང་ཁམས་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་ལ་སོགས་པས་གདོད་ནས་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པའི་གཞི། ཨེ་ཝཾ་རྡོ་རྗེ། ཡི་གེ་རྡོ་རྗེ། པད་མ་རྡོ་རྗེ། སེམས་དཔའ་རྡོ་རྗེ། བྷ་ག་ཐིག་ལེ་གྲུ་གསུམ། ཨཱ་ལི་ཀཱ་ལི་དམིགས་བཅས་སྟོང་ཉིད། དམིགས་མེད་སྙིང་རྗེ། ཤེས་རབ་ཐབས་ཀྱི་བདག་ཉིད། གདོད་ནས་དབྱེར་མེད་དུ་འདྲེས་པའི་ལྷ་ཡབ་ཡུམ་ཐམས་ཅད་པྲ་ཕབ་བརྒྱད་དང་མཚུངས་པ། བརྟན་གཡོ་ཀུན་ལ་མཁའ་ལྟར་ཁྱབ་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང༌།

Furthermore, primordially inherent natures such as the subject’s conventional [experience of] the thirty-six aggregates and the thirty-six appearances of the sense objects and bases, are the basis of emptiness, because of being the union of all father and mother deities mixed inseparably from the very start with the indestructible E-VAM, the indestructible syllables, the indestructible lotus, the indestructible being, the three of bhaga, drop and vessel, the vowels and consonants, emptiness with an object, compassion without an object, and the nature of method and wisdom  resembling prognostic images—the essential nature that pervades all of the animate and inanimate world like the sky.

དེ་ཡང་ཀུན་བཏགས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྟོང་པའི་གཞི། ཆོས་ཉིད་ཡོངས་གྲུབ་ཀྱི་དུས་འཁོར། གསང་འདུས། བདེ་དགྱེས། མཧཱ་མ་ཡ། རྡོ་རྗེ་གདན་བཞི། སངས་རྒྱས་ཐོད་པ། སངས་རྒྱས་མཁའ་འགྲོ། རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོ། རིན་ཆེན་མཁའ་འགྲོ། པད་མ་མཁའ་འགྲོ། སྣ་ཚོགས་མཁའ་འགྲོ། ཡེ་ཤེས་མཁའ་འགྲོ། མཁའ་འགྲོ་རྒྱ་མཚོ་ལ་སོགས་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ལྷ་དང༌། སྔགས་དང་རྒྱུད་དང་དཀྱིལ་འཁོར་དང༌། ཕྱག་རྒྱ་ཐམས་ཅད་དབྱེར་མེར་རོ་མཉམ་དུ་གདོད་ནས་འདྲེས་པ་པྲ་ཕབ་པ་དང་མཚུངས་པ་མཁའ་ལྟར་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་དང༌།

Furthermore, all imputed [natures] are the basis of emptiness, because of being pervaded like the sky by all of the ultimate deities, mantras, tantras, mandalas, and consorts such as the thoroughly established natures of Kalachakra, Guhyasamaja, Chakrasamvara, Hevajra, Mahamaya, the Four Vajra Seats, Buddha-Kapala, Buddha-Dakini, Vajra-dakini, Jewel-Dakini, Lotus-Dakini, the Variegated-Dakini, Primordial Wisdom-Dakini, and an ocean of dakinis, all mixed inseparably from the very start in equal taste, resembling [the images] of a prognostic mirror.

དེ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་དུས་གསུམ་དང༌། དུས་བཞི་དང༌། དུས་དྲུག་ལ་སོགས་པས་གདོད་ནས་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པའི་གཞི་དོན་དམ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་དུས་གསུམ་དང༌། དུས་བཞི་དང༌། དུས་དྲུག་ལ་སོགས་པ་དུས་གསུམ་དུས་མེད་རྟོགས་པ་པོ་དང༌། དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་གཞན་པྲ་ཕབ་ལྟ་བུ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་འདས་པ་དང༌། མ་འོངས་པ་དང༌། ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང༌།

Furthermore, primordially inherent natures such as the conventional three times, four times, six times and so forth, are the ultimate basis of emptiness, because of being the ultimate three times, four times, six times and so forth, the realisation of the timeless [quality of the] three times in addition to the [realisation of the] equality of the three times that resembles prognostic images—the ultimate past, future and present.

དེ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་དགེ་མི་དགེ་ལུང་མ་བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གདོད་ནས་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པའི་གཞི་དོན་དམ་པ་འདུས་མ་བྱས་རྟག་ཏུ་ཡོད་པའི་དགེ་བ་པྲ་ཕབ་པ་ལྟ་བུ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དང༌། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང༌།

Furthermore, the primordially inherent nature of all conventional virtuous, non-virtuous and neutral [actions] is the basis of emptiness, because of being the virtue that is always the unconditioned ultimate that resembles the [images of a] prognostic mirror—the ultimate virtuous, non-virtuous and neutral [actions].

དེ་ཡང་ཆོས་ཅན་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ལོ་དང༌། ཟླ་བ་དང༌། བགྲོད་པ་དང༌། ཕྱོགས་དང༌། ཉིན་མཚན་དང༌། སྔ་དྲོ་དང༌། ཕྱི་དྲོ་དང༌། ནམ་གུང་དང༌། ཉིན་གུང་དང༌། དུས་སྦྱོར་དང༌། ཆུ་ཚོད་དང༌། ཆུ་སྲང་དང༌། དབུགས་དང༌། ཐུན་མཚམས་དང༌། ཐུན་ཚོད་དང༌། ཡུད་ཙམ་ལ་སོགས་པས་གདོད་ནས་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པའི་གཞི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་འོད་གསལ་པྲ་ཕབ་ལྟ་བུའི་ལོ་དང༌། ཟླ་བ་དང༌། བགྲོད་པ་དང༌། ཕྱོགས་དང༌། ཉིན་མཚན་དང༌། སྔ་དྲོ་དང༌། ཕྱི་དྲོ་དང༌། ནམ་གུང་དང༌། དུས་སྦྱོར་དང༌། ཆུ་ཚོད་དང༌། ཆུ་སྲང་དང༌། དབུགས་དང༌། ཐུན་མཚམས་དང༌། ཐུན་ཚོད་དང༌། ཡུད་ཙམ་ལ་སོགས་པ་པྲ་ཕབ་བརྒྱད་དང་མཚུངས་པ་དང༌། རྡུལ་མེད་རྡུལ་བྲལ་དྲི་མ་མེད། ཀུན་ཤེས་ཀུན་རིགས་དམ་པ་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང༌།

Furthermore, primordially inherent natures such as the subject’s conventional [experience] of years, months, half-years, lunar phases, days, mornings, evenings, midnight, midday, signs of the zodiac, hours, minutes, [cycles of] breath, [periods] between sessions, [periods during] sessions, and moments, are the basis of emptiness, because of being the ultimate years, months, half-years, lunar phases, days, mornings, evenings, midnight, midday, signs of the zodiac, hours, minutes, [cycles of] breath, [periods] between sessions, [periods during] sessions, and moments of the luminosity that resembles the eight prognostic images, free from dust, flawless and without stains—the one who is the highest omniscient Buddha.

དེ་ཡང་ཆོས་ཅན་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རི་དང་བྲག་དང་ཆུ་ཀླུང་དང༌། ཚལ་དང༌། ནགས་ཚང་ཚིང་དང༌། རྩ་བ་དང༌། སྡོང་པོ་དང༌། ཡལ་ག་དང༌། ལོ་མ་དང༌། འདབ་མ་དང༌། མེ་ཏོག་དང༌། འབྲས་བུ་དང༌། གདུགས་དང༌། རྒྱལ་མཚན་དང༌། བ་དན་དང༌། དུང་དང༌། གླིང་བུ་དང༌། རྔ་དང༌། ཆ་ལང་དང༌། མཁའ་རྔ་དང༌། པི་ཝཾ་དང༌། གླུ་དང༌། དབྱངས་དང༌། གར་དང༌། རོལ་མོ་སྣ་ཚོགས་པ་དང༌། རྒོད་པ་དང༌། ངུ་བ་ལ་སོགས་པ་གློ་བུར་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྟོང་པའི་གཞི་ཆོས་ཉིད་ཡོངས་གྲུབ་ཀྱི་རི་དང༌། བྲག་ཆ་དང༌། ཆུ་ཀླུང་དང༌། ཚལ་དང༌། ནགས་ཚང་ཚིང་དང༌། རྩ་བ་དང༌། སྡོང་པོ་དང༌། ཡལ་ག་དང༌། ལོ་མ་དང༌། འདབ་མ་དང༌། མེ་ཏོག་དང༌། འབྲས་བུ་དང༌། གདུགས་དང༌། རྒྱལ་མཚན་དང༌། བ་དན་དང༌། དུང་དང༌། གླིང་བུ་དང༌། རྔ་དང༌། ཆ་ལང་དང༌། མཁའ་རྔ་དང༌། པི་ཝཾ་དང༌། གླུ་དང༌། དབྱངས་དང༌། གར་དང༌། རོལ་མོ་སྣ་ཚོགས་པ་དང༌། རྒོད་པ་དང༌། ངུ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་འགྱུར་མི་འདྲ་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་རྣམས་རྣམ་པ་ཀུན་ལྡན་རྣམ་པ་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང༌།

Furthermore, temporary phenomena such as the subject’s conventional [experience] of mountains, boulders, rivers and gardens; dense forests [with] roots, trunks, leaves, petals, flowers, and fruits; umbrellas, victory banners and flags; conch shells, flutes, drums and cymbals; heavenly drums and charnel grounds; songs, melodies, dancing and music; laughing, roaring and so forth, are the basis of emptiness, because of being the various aspects of the different appearances of the thoroughly established natures of mountains, boulders, rivers and gardens; dense forests [with] roots, trunks, leaves, petals, flowers, and fruits; umbrellas, victory banners and flags; conch shells, flutes, drums and cymbals; heavenly drums and charnel grounds; songs, melodies, dancing and music; laughing, roaring and so forth—[that which is] without aspect [and yet] endowed with all aspects.

དེ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པར་གཏོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དང༌། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང༌། འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་དང༌། རང་སངས་རྒྱས་དང༌། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང༌། སློབ་པ་དང༌། མི་སློབ་པ་དང༌། གྲུབ་པ་ཐོབ་པ་དང༌། དཔའ་བོ་དང༌། རྣལ་འབྱོར་མ་དང༌། མཁའ་འགྲོ་ཆོས་སྐྱོང་བ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་རྫོབ་གློ་བུར་བའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པའི་གཞི། ཆོས་ཉིད་གཉུག་མ་རང་བཞིན་འོད་གསལ་བའི་སངས་རྒྱས་དང༌། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་དང༌། རང་སངས་རྒྱས་དང༌། སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་དང༌། སློབ་པ་དང༌། མི་སློབ་པ་དང༌། གྲུབ་པ་ཐོབ་པ་དང༌། དཔའ་བོ་དང༌། རྣལ་འབྱོར་མ་དང༌། མཁའ་འགྲོ་ཆོས་སྐྱོང་ལ་སོགས་པ་པྲ་ཕབ་པ་ལྟ་བུ་གཟུགས་མེད་གཟུགས་བཟང་དམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང༌།

Furthermore, the nature of adventitious conventions such as the buddhas, bodhisattvas, shravaka arhats, pratyekabuddhas and ordinary beings; [those still] learning and [those with] no more to learn; mahasiddhas, heroes and yoginis; sky-walkers, dharma protectors and so forth, belonging to the truth of conventional reality, are the basis of emptiness, because of being the [ultimate] buddhas, bodhisattvas, shravaka arhats, pratyekabuddhas and ordinary beings; [those still] learning and [those with] no more to learn; mahasiddhas, heroes and yoginis; sky-walkers, dharma protectors and so forth, of the innate, natural luminosity that resembles [the images of] a prognostic mirror—the sacred and excellent form without form.

དེ་ཡང་བཅོས་མ་གློ་བུར་བའི་སྐྱེས་པ་དང༌། བུད་མེད་དང༌། ཁྱེའུ་དང༌། བུ་མོ་དང༌། མ་ནིང་དང༌། ཞིང་དང༌། ཁང་པ་དང༌། གྲོང་ཁྱེར། ཡུལ་ཁམས་ཆེན་པོ་དང༌། རྒྱལ་པོ་དང༌། བཙུན་མོ་དང༌། བློན་པོ་དང༌། རྒྱལ་ཕྲན་དང༌། བྲམ་ཟེ་དང༌། རྗེ་རིགས་དང༌། དམངས་རིགས་དང༌། གདོལ་བའི་རིགས་དང༌། ཁྱི་དང༌། ཕག་དང༌། མ་ཧེ་དང༌། བ་ལང་དང༌། བོང་བུ་དང༌། རྟ་དང༌། གཡག་དང༌། ར་ལུག་ལ་སོགས་པ་ལས་གཟུགས་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་གདོན་ནས་རང་བཞིན་གྱིས་དག་པའི་གཞི་ཆོས་ཉིད་འོད་གསལ། བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོའི་སྐྱེས་པ་དང༌། བུད་མེད་དང༌། ཁྱེའུ་དང༌། བུ་མོ་དང༌། མ་ནིང་དང༌། ཞིང་དང༌། ཁང་པ་དང༌། གྲོང་ཁྱེར་དང༌། ཡུལ་ཁམས་ཆེན་པོ་དང༌། རྒྱལ་པོ་དང༌། བཙུན་མོ་དང༌། བློན་པོ་དང༌། རྒྱལ་ཕྲན་དང༌། བྲམ་ཟེ་དང༌། རྗེ་རིགས་དང༌། དམངས་རིགས་དང༌། གདོལ་པའི་རིགས་དང༌། ཁྱི་དང༌། ཕག་དང༌། མ་ཧེ་དང༌། བ་ལང་དང༌། བོང་བུ་དང༌། རྟ་དང༌། གཡག་དང༌། ར་ལུག་ལ་སོགས་པ་པྲ་ཕབ་བརྒྱད་དང་མཚུངས་པ། དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་རང་བཞིན་མཆོག །དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་རང་བཞིན་འཛིན། སྐྱེ་མེད་ཆོས་དེ་སྣ་ཚོགས་དོན། ཆོས་ཀུན་ངོ་བོ་ཉིད་འཆང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང༌།

Furthermore, the manifold form-bodies of momentary fabrications such as men, women, boys, girls and neuters; fields, buildings, cities and great countries; kings, queens, ministers and kingdoms; priests, nobles, commoners and outcasts; dogs, pigs, oxen, cows, donkeys, horses, yaks, goats and so forth, are the basis for purifying the inherent nature of negative forces, because of being the [ultimate] men, women, boys, girls and neuters; fields, buildings, cities and great countries; kings, queens, ministers and kingdoms; priests, nobles, commoners and outcasts; dogs, pigs, oxen, cows, donkeys, horses, yaks, goats and so forth of the Buddha-nature of ultimate luminosity—the sublime nature of all things that apprehends the nature of all things, the manifold meanings of that unborn phenomena that grasps the essential nature of all phenomena.

དེ་ཡང་ཀུན་བཏགས་གཞན་དབང་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་གདོད་ནས་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་ཞིང་དབེན་ལ་དག་པའི་གཞི་གང་ཡིན་པ་ཆོས་ཉིད་ཀུན་རྫོབ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པ། དབང་པོ་ཐམས་ཅད་པ། ཕྱག་ཐམས་ཅད་པ། ཞབས་ཐམས་ཅད་པ། དབུ་ཐམས་ཅད་པ། སྤྱན་ཐམས་ཅད་པ། སྙན་ཐམས་ཅད་པ། ཤངས་ཐམས་ཅད་པ། ལྗགས་ཐམས་ཅད་པ། ཞལ་ཐམས་ཅད་པ། དབྱིབས་ཐམས་ཅད་པ། ཁ་དོག་ཐམས་ཅད་པ། གཟུགས་ཐམས་ཅད་པ། སྒྲ་ཐམས་ཅད་པ། དྲི་ཐམས་ཅད་པ། རོ་ཐམས་ཅད་པ། རེག་བྱ་ཐམས་ཅད་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཀུན་ནས་པྲ་ཕབ་པ་དང་མཚུངས་པ་སྟེ། ཀུན་ནས་ཕྱག་དང་ཞབས་ལ་སོགས། །ཀུན་ནས་དབུ་དང་ཀུན་ནས་ཞལ། །ཀུན་ནས་ཐོས་ལྡན་འཇིག་རྟེན་དུ། །ཐམས་ཅད་ཁྱབ་པར་བྱས་ཏེ་བཞུགས། །ཞེས་པ་ཆོས་ཉིད་ཀུན་འགྲོ་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་ཀུན་འགྲོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང༌།

Furthermore, the imputed and dependent natures are the very basis of purification for the primordially inherent nature to be emptied and isolated, because of being the [complete] nature endowed with all conventional appearances and faculties [such as] all hands, feet, heads, eyes, ears, noses, tongues and faces, all shapes and colours, all forms, sounds, smells, tastes tactile sensations and phenomena resembling prognostic images in every way. Thus, complete hands, feet and so forth, complete heads and faces and complete learned [men and women] who live and pervade every part of this world are the the omnipresent nature of reality—the all-pervasive being of primordial wisdom.

དེ་ཡང་ཕྱི་ནང་སྣོད་བཅུད་ཀྱི་དངོས་པོ་དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གདོད་ནས་སྟོང་ཞིང་དབེན་ལ་ཡང་དག་པའི་གཞི་གང་ཡིན་པ་གཞན་མཆོག་ཕ་རོལ་དམ་པ་དང་པོའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་རྡུལ་སྙེད་ལས་འདས་པའི་པྲ་ཕབ་བརྒྱད་དང༌། མཚུངས་པ་ལུས་མེད་ལུས་དེ་ལུས་ཀྱི་མཆོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང༌།

Furthermore, all those things of the outer world and the inner beings are the very basis for the perfection of the primordially empty and isolated, because of being the most excellent other, the teachings of the Primordial Buddha that resemble the eight prognostic images that transcend however many particles of the River Ganges, that body-less body—the Supreme Body.

དེ་ལ་ཡང་ཀུན་བཏགས་ཀུན་རྫོབ་གློ་བུར་བའི་འདོད་པའི་ཁམས་དང༌། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་དང༌། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་དང༌། དམྱལ་བ་དང༌། ཡི་དྭགས་དང༌། དུད་འགྲོ་དང༌། ལྷ་དང༌། མི་དང༌། ལྷ་མ་ཡིན་དང༌། དྲི་ཟ་དང༌། མིའམ་ཅི་དང༌། ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ་དང༌། སྲུལ་པོ་དང༌། ལུས་སྲུལ་པོ་དང༌། གྲུལ་བུམ་དང༌། བརྗེད་བྱེད་དང༌། རོ་ལངས་དང༌། ནམ་མཁའ་ལྡིང་དང༌། བྱ་རྒོད་དང༌། བྱ་རོག་ལ་སོགས་པ་འདབ་ཆགས་ཀྱི་རིགས་མང་པོ་དང༌། ཤ་བ་དང༌། གླ་བ་དང༌། རྒོ་བ་ལ་སོགས་པའི་རི་དྭགས་ཀྱི་རིགས་མང་པོ་དང༌། ཉ་སྦལ་དང་ལྕོང་མོ་ལ་སོགས་པ་ཆུ་ན་རྒྱུ་བའི་རིགས་མང་པོ་དང༌། གྲོགས་བུར་དང་འབུ་སྲིན་གྱི་རིགས་མང་པོ་ལ་སོགས་པ་ས་ལ་རྒྱུ་བའི་སྲོག་ཆགས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གདོད་ནས་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་ཞིང་དབེན་ལ། དག་པའི་གཞི་གང་ཡིན་པ་མ་བཅོས་གཉུག་མ་རང་བཞིན་འོད་གསལ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་པྲ་ཕབ་བརྒྱད་དང་མཚུངས་པ་རྣམ་པ་མེད་པ་ཁམས་གསུམ་མ་ལུས་པའི་སངས་རྒྱས་གཟུགས་ཏེ།

With regards to the imputed, the primordially inherent natures of temporary conventional truths, such as the desire realm, the form realm and the formless realm, hell-beings, hungry-ghosts, animals, humans, demi-gods and gods, [demons such as the] scent-eaters, kinnaras, mahoragas, putanas, kataputanas, yakshas, apasamaras, vetalas and garudas, the great variety of birds such as vultures and ravens, the great variety of wild hoofed animals such as deers, gazelles and antelopes, the great variety of those living in the the water such as fish and frogs, and the great variety of creatures moving within the earth such as worms and insects, are that which is the basis of purification in emptiness and isolation, the natural luminosity of primordial simplicity, the ultimate aspect that resembles the eight prognostic images, the totality of all Buddha-forms without aspect.

ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཡང་སོས་མ། ཐིག་ནག་མ། བསྡུས་འཇོམས་མ། ངུ་འབོད་མ། ངུ་འབོད་ཆེན་པོ་མ། ཚ་བ་མ། རབ་ཏུ་ཚ་བ་མ། མནར་མེད་མ། ལྷུང་བ་མོ། བར་མེད་མ། བུ་མོ། གཤིན་རྗེ་མོ། མེ་འགལ་མོ། མར་ནག་ཏུ་འཚེད་མ། རི་གཉིས་ཀྱིས་བཙིར་མ། ལྡང་མ། རྨོངས་མ། ཕྲག་དོག་མ། ཆགས་མྱོས་མ། སེར་སྣ་མ། སྐུད་པ་མ། གྲགས་མ། རལ་གྲིའི་ནགས་ཚལ། དུ་མ། མུ་གེ་མ། ནད་དགོན་མ། མཚན་དགོན་མ། ཆུའི་དགོན་པ་མ། རལ་གྲི་མ། སེན་མོ་རབ་མེད་པ། སྤུ་གྲིའི་ལོ་མ། འཁོར་ལོ་མ། གྲུལ་བུམ་མ། ལྷ་མོ་ཆེ་མཆེད་མ། ཟམ་གཉིད་མ། ལེ་ལོ་མ། ཆོས་སེམས་མ། སྒོམ་པ་མོ། ཁྱེད་སེམས་མ། བུད་མེད་སེམས་མ། དོན་སེམས་སྦྱོར་བྲལ་མ། བུ་སེམས་མ། མྱ་ངན་མ། བསམ་གཏན་སེམས་མ། སྔགས་བཟློས་མ། ངོ་ཚ་མ། ང་རྒྱལ་མ། གདུང་བ་མོ། སེམས་ཅན་དོན་བྱེད་མ། བརྩོན་པ་མོ། རྒྱལ་པོ་སེམས་མ། གཞན་གཅོད་མ། ཡེ་ཤེས་ཐོབ་མ། དཀའ་ཐུབ་མ། རྒས་མ། འཆི་བའི་སེམས་ཅན་མ། བདེ་མ་སྡུག་མ་མི་དགའ་མ། ཡོད་དང་མེད་པ་ཉིད་དང་ནི། བླ་མ་སེམས་མ་འགྲོ་བ་མ། བཟོད་མ་མི་བཟོད་མ། ངལ་ལམ། ངལ་སོས་མ། བཀྲེས་མ་མཆོག །ལས་ཐམས་ཅད་བྱེད་པ་མོ། རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་རིས་མ། སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་འཁོར་སྒྱུར་མ། འཐབ་བྲལ་དགའ་ལྡན་འཁོར་བསྒྱུར་མ། འཕྲུལ་དགའ་གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་མ། ཚངས་རིས་ཚངས་པ་འདུན་ན་འདུན། ཚངས་ཆེན་འོད་ཆུང་ཚད་མེད་འོད། འོད་གསལ་མ་དང་དགེ་ཆུང་མ། ཚད་མེད་དགེ་མ་དགེ་རྒྱས་མ། སྤྲིན་མེད་མ་དང་བསོད་ནམས་སྐྱེས། འབྲས་བུ་ཆེ་དང་མི་ཆེ་མ། མི་གདུང་མ་དང་ཤིན་ཏུ་མཐོང༌། བཟང་ངན་མ་དང་འོག་མིན་མ། ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་མ། རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་མ། འདུ་ཤེས་མེད་དང་མེད་མིན་མ། དམྱལ་མོ་ཡི་དྭགས་མོ་དེ་བཞིན། དུད་འགྲོ་མི་མོ་ལྷ་མིན་མོ། གཞལ་མེད་ཁང་སྤྱོད་མ་དེ་བཞིན། ཟླ་བ་ཉི་མ་གཤིན་རྗེ་མོ། དབང་མོ་འཁོར་བསྒྱུར་མ་ཤེས་བྱ།

[It is] said that every aspect of the three realms are the ultimate deities of primordial wisdom, such as the goddesses of Reviving Hell, Black Line Hell, Hell of Crushing, Wailing Hell, Great Wailing Hell, Hot Hell, Fiercely Hot Hell, Hell of Unceasing Torment; goddesses of the Fallen, the Uninterrupted, the Son [of Devas], the Lord of Death; goddesses of [That Which] Opposes Fire, Roasting in Oil, and Being Crushed Between Two Mountains; goddesses of Hatred, Delusion, Jealousy, Being Intoxicated with Desire, and Miserliness; goddesses of Smearing and Renown; goddesses of the Many Forests of Swords, Famine, Disease, the Solitude of Night, the Solitude of Water, Swords and Nails; goddesses of the Unfordable River, the Razor-like Leaves, and the Wheel; goddesses of the yakshas and [those who] accompany the Great Goddess; goddesses of continuous sleep and laziness; goddesses of piety and meditation; goddesses of the ordinary mind, the feminine mind, not joining with a beneficial mind, the childish mind, the afflicted [mind], and the concentrated mind; goddesses of reciting mantra, shame, pride, torment, and acting on behalf of sentient beings; goddesses of striving, the mind of a king and destroying others; goddesses of attaining primordial wisdom and practicing asceticism; goddesses of being old and possessing the mind of death; goddesses of bliss, kindness, and unhappiness; [goddesses of] existence and non-existence; goddesses of the mind of the lama and sentient beings; goddesses of endurance, non-endurance, fatigue, recovering from fatigue, hunger and doing all actions; goddesses of the lineage of the Four Great Kings, the universal monarch of the Heaven of the Thirty-Three, Without Conflict, the universal monarch of the Tushita Heaven, Enjoying Emanations, Controlling Emanations; Goddesses of the Heaven of Brahma, Priests of Brahma, Great Brahma, Lesser Radiance, Immeasurable Radiance, Clear Radiance, Lesser Virtue, Immeasurable Virtue, Most Extensive Virtue, Cloudless, Increasing Merit, and Great Fruition; goddesses of None Greater, Without Torment, [Perfect Appearance], Extreme Insight into Good and Bad and the Unexcelled; goddesses of Infinite Space, Infinite Consciousness, Nothing Whatsoever and Neither Existence nor Non-Existence; goddesses of Hell Beings, Hungry Ghosts, Animals, Humans, Demi-gods and [Those Who] Enjoy the Celestial Palaces; goddesses of the moon, sun and yama; goddesses of the queen and her changing retinue;

གཞན་ཡང་ངང་མོ་བྱ་དཀར་སྲེག་པ་མོ། རྨ་བྱ་ཕུག་རོན་བྱ་རོག་ཆེན་པོ་མོ། བྱི་ལ་མོ་ཁྲ་མོ་ཧོར་མོ། སེང་གེ་སྟག་མོ་རི་བོང་མོ། གླང་ཆེན་རི་དྭགས་ལྕེ་སྤྱང་མོ། བསེ་མོ་འབྲི་མོ། རྔ་མོ་སྲེ་མོ། རྩང་པ་མོ། བྱི་བ་བོང་མོ། དོམ་མོ། རུ་སྦལ་མ། ཆུ་སྲིན་མོ། སྟག་གི་ནག་མོ། སྲིན་མོའི་གདོང་མ། ཆག་མོ། ཆུ་བྱི་མོ། གྲོག་མོའི་གདོང་མ། ཆུ་སྦྲུལ་མ། དུང་མོ། མགྲོན་བུ་མ། ཉ་ཕྱིས་མ། ཤ་སྦྲང་མ། ཉ་བ་མོ། སྡིག་དཀར་མ། དུང་མཁན་མ། ཐག་མཁན་མ། ཁུར་བ་མཁན་མོ། ཤིང་བཟོ་མ། ཕྲེང་བ་མཁན་མ། ཚོས་མཁན་མ། སྲིན་བལ་བྱེད་མ། ཕོ་ཉ་མོ། བཤང་བ་འཕྱངས་མ། རྩི་མཁན་མ། ལྡུམ་རའི་གཉེར་པ་མོ། རྒྱལ་པོས་བཀྲ་བ་མ། བཤན་པ་མོ། སོ་རྩི་འཚོ་བར་བྱེད་མ། གསེར་འགར་མ། ནོར་རྒྱུད་མ། ནགས་པ་མོ། ཀླ་ཀློ་མ། ཚོད་པ་མོ། རྡོ་བཟོ་མ། ཞིང་ལས་མ། གོ་ལྤགས་མཁན་མ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་མཁའ་འགྲོ་རྒྱ་མཚོའི་རྒྱུད་དུ། ཁམས་གསུམ་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལྷར་གསུངས་ཤིང༌།

Furthermore, the goddesses of geese, swans, partridges, peacocks, doves, ravens, and hawks; goddesses of cats, lions, and tigers; goddesses of rabbits, elephants, deers and jackals; goddesses of rhinos, dows, camels and weasels; goddesses of hunters, rats, donkeys, bears, turtles, dolphins and panthers; goddesses of [demons with] the face of an ogress, broken [demons], water mice [demons], [demons with] the face of an ant and water snake [demons]; goddesses of conche shells, shellfish and oyster shells; goddesses of flesh flies, fish and white scorpions; goddesses of horn makers, weavers, bakers, carpenters, jewelers, painters and  makers of wool; goddesses of messengers, cleaners, singers, gardeners and caretakers; goddesses of ministers, butchers, dentists, treasurers and bankers; goddesses of savages, barbarians and judges; and goddesses of masons, farmers and tanners—a continuous [manifestation] of an ocean of dakinis.

དེ་ཡང་རང་འདྲའི་ཐབས་དང་བཅས་པར་གསུངས་པ་ཐམས་ཅད་རང་འགྲེལ་ཁྱད་འཕགས་རྣམས་ལ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་བར། དོན་དམ་པའི་ཆོས་བརྒྱ་དང་ཉེར་བདུན་ལེགས་པར་བཀའ་སྩལ་པ་རྣམས་དང་དོན་གཅིག་པ་ཡིན་ལ་རང་བཞིན་གྱི་རིགས་ལ་དབྱེ་བསྡུ་མང་པོར་གསུངས་པ་ཐམས་ཅད་དང་ཡང་དོན་གཅིག་པ་ཡིན་ཞིང༌། རྣམ་དག་ལེའུ་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་པ་རྣམས་དང་དོན་གཅིག་ལ། ཆོས་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་

Furthermore, in the superior auto-commentaries, all of the statements together with [all of the] methods that are in accordance with themselves, from the forms of ultimate reality up to the teachings of the Buddha, [it is said that] the one hundred and twenty seven [types of] ultimate phenomena are synonymous with the beautifully spoken words; [they] are also synonymous with all of the statements divided into the many classifications of the natural lineage; and synonymous with the extensive statements in perfect texts regarding the inherent nature of ultimate reality.

དགེ་བ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ཟག་པ་མེད་པ། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་རྣམ་པར་བྱང་བ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་འདུས་མ་བྱས་པའི་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་ཡུམ་ལ་གསུངས་པ་རྣམས་དང༌།

From the uncontaminated, unafflicted, perfectly pure, transcendental, unconditioned forms of faultless virtue to the exalted knower of all aspects—these are the oral teachings regarding the mother.

གཞན་ཡང་གསུང་རབ་དྲི་མ་མེད་པ་མང་པོ་ལས་དོན་དམ་གྱི་ཆོས་ཉིད་འཁོར་འདས་དབྱེར་མེད་དང། བདེན་བཞི་དབྱེར་མེད་དང༌། སྲིད་ཞི་དབྱེར་མེད་དང༌། དུ་མ་རོ་གཅིག་དང༌། ཆོས་ཉིད་པྲ་ཕབ་པ་ལྟ་བུའི་གནས་ལུགས་ལེགས་པར་རྟོགས་ནས།

Furthermore, in accordance with many stainless scriptures, the nature of the ultimate meaning thoroughly realises the indivisibility of samsara and nirvana, the indivisibility of the four truths, the indivisibility of existence and peace, the single taste of multiplicity, and the mode of abiding that resembles the nature of prognostic images.

མཉམ་བཞག་ཟབ་མོ་ལ་ཟློ་བ་ཅིར་ཡང་མི་རྟོག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མཉམ་པར་བཞག་ནས།

In profound meditative equipoise, continually rest [the mind] evenly in non-conceptual concentration.

རླུང་སེམས་ཀྱི་འགྱུ་བ་ཐམས་ཅད་རང་གིས་ངང་གིས་འགགས་ཤིང་འགྱུར་མེད་བདེ་ཆེན་མྱུར་དུ་ཐོབ་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་བྱེད་པར་གྱུར་ཅིག །

May [you], by your own power, spontaneously cease all the movements of [your] wind and mind,
Swiftly achieving immutable great bliss and bringing benefit to all sentient beings!

སངས་རྒྱས་རང་ཉིད་ཀྱིས་གསུངས་པའི་རང་འགྲེལ་རྣམས་དང༌། དཔལ་མཁའ་འགྲོ་རྒྱ་མཚོ་ལ་སོགས་པ་ངེས་པའི་དོན་གྱིས་མདོ་རྒྱུད་ཟབ་མོ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་སྤྲོད་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ། རྒྱལ་ཁམས་ཕྱོགས་མེད་རིས་མེད་པ་རྟོན་པ་བཞི་ལྡན་གྱིས་བཀོད་པ་རྫོགས་སོ།། །།

The definitive meaning of the auto-commentaries personally spoken by the Buddha, the glorious ocean of dakinis and so forth, the uncommon pointing-out instruction of the profound sutras and tantras [that is] the kingdom of all traditions without bias is now complete. [This text was] composed by [he who] possesses the four reliances.

སྣོད་ལྡན་མ་གཏོགས་པ་ལ་གསང་བའི་རྒྱས་བཏབ་བོ། །ངེས་དོན་མཐར་ཐུག་གི་བསྟན་པ་ཟབ་མོ་ཕྱོགས་བཅུ་དུས་ཀུན་ཏུ་རྒྱས་པར་གྱུར་ཅིག །མངྒ་ལཾ། བྷ་ཝན་ཏུ། ཤུ་བྷཾ།

May the profound teachings of the definitive meaning spread in the ten directions and at all times.

MANGALAM BHAVANTU SHUBHAM
May all be auspicious!

ངོ་སྤྲོད་འདི་འདྲ་རྒྱས་བསྡུས་སེམས་འགྲེལ་ལུགས། །བསྡུས་རྒྱུད་རྣམས་སུ་རྡོ་རྗེའི་ཚིག་གིས་གསུངས། །དེ་སླད་བློ་དམན་ཕལ་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན། །དེ་ལ་ཕལ་ཆེར་འདི་ལ་དད་མི་འགྱུར། །ཕྱོགས་མེད་སྤངས་པའི་བློ་ཡིས་དཔྱད་པ་ནི། །མདོ་རྒྱུད་གོང་འགྲིགས་ཉམས་མྱོང་ཚད་མས་གྲུབ། །ངོ་སྤྲོད་འདི་འདྲ་གཞན་ལ་མེད་པར་སྙམ།། དེ་ལྟར་གོ་བའང་རྒྱལ་བ་སྲས་བཅས་དྲིན། །ཞེས་པའི་ཚིག་འདི་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེས་སྨྲས། །ཧེ་ཧེ། དགེའོ།།

This pointing-out instruction is similar to the extended and concise commentarial tradition of the mind. The vajra words that are taught in the condensed tantras, are not for the sake of those ordinary people with weak intelligence. With regards to this majority, with unchanging and unbiased faith, the analysis that abandons the intellect establishes the experience of valid cognition that reconciles the sutras and tantras. Understanding in this way, due to the kindness of the victorious ones and their spiritual heirs, these words are known as the vajra wisdom. HE HE.

May all be virtuous!

The Omniscient Dolpopa Sherab Gyaltsen

Contributions

  • June 15, 2016
    Draft translation made by Joe Flumerfelt